فقه و سیاست در ایران معاصر جلد دوم داود فیرحی

کتاب فقه و سیاست در ایران معاصر جلد دوم: تحول حکومت داری و فقه حکومت اسلامی نوشتۀ داود فیرحی می باشد که توسط نشر نی منتشر شده است.

دربارۀ حکومت، به طور کلی، دو دیدگاه عمده وجود دارد: ذات گرایی و مخالف آن. مفهوم «حکومت داری» با عبور از تحلیل های جوهرگرایانه، حکومت را امری اعتباری، و حتی «اعتبار از اعتبار» می بیند و بر ماهیت استعاری حکومت داری ها نظر دارد. این پژوهش نیز چنین دیدگاهی دارد و از رابطۀ استعاری حکومت شناسی ها و فقه حکومت در ایران معاصر سخن گفته است.

فقه سیاسی استعاره های زیادی دارد که بنیانی بر نظریه های متفاوت حکومت فراهم کرده اند. اما، دو استعارۀ « وقف» و « قضاوت» جایگاه برجسته ای در فقه سیاسی معاصر یافته و رابط بین شریعت و دموکراسی در دولت مدرن شده اند؛ وقف در فقه مشروطه و قضاوت در نظریه های حکومت اسلامی.

جلد نخست به بقه مشروطه و تحولات دولت مشروطه اختصاص داشت و در این نوشته نیز سه محور عمده کاوش شده است؛

الف) رابطۀ استعاری قضاء و حکومت، و لوازم مردمسالار آن؛

ب) دگرگونی حکومت داری ایرانی، و سویل اقتداری آن از دهه 1320 تا کنون؛

ج) و در نهایت، تخلیۀ تدریجی فقه سیاسی از عناصر دموکراتیک و رواج نظریه های اقتداری در فقه حکومت اسلامی.

حکومت داری مفهومی تحلیلی است که زایش و زوال تصورات متفاوت از « اعتبار حکومت » در ایران معاصر را نشان می دهد؛ تصویر های ناهمگون و انباشته از انواع حکمرانی ها که ظاهراً بیرون دستگاه فقه، و در جهان اجتماعی ما شکل یافته و به تدریج به مبانی تصوری اجتهاد در فقه حکومت اسلامی بدل شده و موجبات دگرگونی در فقه سیاسی را فراهم کرده اند.

فهرست مطالب:

بخش اول: فقه و سیاست در دهۀ بیست

فصل 1: جریان های مذهبی سیاسی دهۀ 20

فصل 2: گذار به حکومت اسلامی

بخش دوم: دوگانۀ نواندیشی و رادیکالیسم دینی

فصل 3: نواندیشی و اصلاح فکر دینی

فصل 4: فدائیان اسلام و افراط گرایی مذهبی

بخش سوم: دگرگونی در حکومت داری

فصل 5: تحول در « تصور حکومت»

فصل 6: الهیات حکومت در ایران معاصر

بخش چهارم: فقه حکومت اسلامی

فصل 7: امام خمینی و فقه حکومت

فصل 8: رهبری و حکومت؛ امت و امامت

فصل 9: تحولات نظریۀ انتخاب

فصل 10: باز سازی نظریۀ نصب